മെസ്സി വന്നില്ല; പിന്നെ എവിടെയാണ് തട്ടിപ്പ്? — റിപ്പോർട്ടർ എംഡിക്ക് പിന്തുണ; വി.ഡി. സതീശൻ സർക്കാരിനെതിരെ തോമസ് ഐസക്

തിരുവനന്തപുരം: ലയണൽ മെസ്സിയെയും അർജന്റീന ഫുട്ബോൾ ടീമിനെയും കേരളത്തിലെത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. പരിപാടി നടന്നില്ല. കമ്പനിക്ക് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടർ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് കമ്പനി പറയുന്നത്. എന്നാൽ പരാജയപ്പെട്ട ഒരു വാണിജ്യ സംരംഭം എങ്ങനെ ക്രിമിനൽ തട്ടിപ്പായി മാറുന്നു എന്നതാണ് മുൻ ധനമന്ത്രി ഡോ. ടി.എം. തോമസ് ഐസക് ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.

റിപ്പോർട്ടർ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് കമ്പനിക്കും എം.ഡി. ആന്റോ അഗസ്റ്റിനും പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച ഐസക്, മെസ്സി സന്ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നടപടികളെയും ജി.എസ്.ടി. ആരോപണങ്ങളെയും രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്നു. മെസ്സിയെ കേരളത്തിലെത്തിക്കാൻ ഒരു സ്വകാര്യ മാധ്യമ കമ്പനി സ്വന്തം നിലയിൽ നടത്തിയ ശ്രമത്തെയാണ് ഇപ്പോൾ വലിയൊരു ക്രിമിനൽ വിവാദമായി മാറ്റുന്നതെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.

മെസ്സിയെ കേരളത്തിലെത്തിക്കുന്നതിനായി കമ്പനി സർക്കാരിന്റെ സഹകരണം തേടിയിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ കായിക മേഖലയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ ലഭിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലിൽ സർക്കാർ സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറായതായും ഐസക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നാൽ സർക്കാർ പണം ചെലവഴിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സർക്കാർ സാമ്പത്തിക കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. പദ്ധതിക്കായി ചെലവഴിച്ച തുക കമ്പനിയുടെ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ, അതിനെ ഒരു സ്വകാര്യ ബിസിനസ് തീരുമാനമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതിനു പകരം എന്തുകൊണ്ട് ക്രിമിനൽ തട്ടിപ്പിന്റെ കണ്ണിലൂടെ കാണണമെന്നതാണ് ഐസക്കിന്റെ വിമർശനം.

മെസ്സി പരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൊച്ചിയിലെ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. നവീകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചതുപോലെ പൂർണമായി നടന്നിട്ടില്ലെങ്കിൽ പോലും നടന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സർക്കാർ സംവിധാനത്തിന് പ്രയോജനപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ സർക്കാരിന് ഉണ്ടായ നഷ്ടമായി കാണാനാകില്ലെന്ന വാദവും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. സ്റ്റേഡിയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിലും സർക്കാർ സൗകര്യങ്ങൾ അനുവദിച്ചതിലും നിയമലംഘനം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കാവുന്ന വിഷയമാണ്. എന്നാൽ അതിനെ മെസ്സി സന്ദർശനത്തിന്റെ പരാജയവുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെടുത്തി തട്ടിപ്പായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് വേറിട്ട നിയമപരിശോധന ആവശ്യപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്.

126 കോടി രൂപയോളം മെസ്സിയെ കേരളത്തിലെത്തിക്കാൻ ചെലവഴിച്ചുവെന്ന കണക്കാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിവാദത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന്. എന്നാൽ ഒരു സ്വകാര്യ മാധ്യമ കമ്പനി എന്തിന് ഇത്രയും വലിയൊരു തുക ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര പരിപാടിക്കായി ചെലവഴിക്കാൻ തയ്യാറായി എന്നത് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കേണ്ട ബിസിനസ് ചോദ്യമാണ്. അതിന്റെ വരുമാന മാതൃക എന്തായിരുന്നു, സ്പോൺസർഷിപ്പിൽനിന്നും പരസ്യങ്ങളിൽനിന്നും ബ്രാൻഡ് മൂല്യത്തിൽനിന്നും എന്ത് നേട്ടമാണ് കമ്പനി പ്രതീക്ഷിച്ചത്, പരിപാടി വിജയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക തിരിച്ചുവരവ് എങ്ങനെയായിരുന്നുവെന്നതൊക്കെ കമ്പനിയുടെ വാണിജ്യ തീരുമാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

കേരളത്തിലെ മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾ വലിയ പ്രചാരണ പരിപാടികളും ബ്രാൻഡ് ഇവന്റുകളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് പുതിയ കാര്യമല്ല. സ്വന്തം ബ്രാൻഡ് വിപുലപ്പെടുത്താനും പ്രേക്ഷകരിലേക്കും വിപണിയിലേക്കും കൂടുതൽ ശക്തമായി എത്താനും മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾ കോടികൾ ചെലവഴിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, മെസ്സിയെയും അർജന്റീന ടീമിനെയും കേരളത്തിലെത്തിക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമവും ഒരു വലിയ വാണിജ്യ-മാധ്യമ പദ്ധതിയായിരുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ പരാജയം മാത്രം തട്ടിപ്പിന്റെ തെളിവായി മാറില്ലെന്നാണ് ഐസക്കിന്റെ വാദം.

വിവാദത്തിന്റെ മറ്റൊരു കേന്ദ്രമാണ് ജി.എസ്.ടി. വിദേശത്തുള്ള അർജന്റീന ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പണമിടപാടുകളും അതിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാവുന്ന നികുതി ബാധ്യതയുമാണ് അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സേവനം പിന്നീട് ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ നികുതി ബാധ്യതയുടെ സ്വഭാവം എന്തായിരിക്കും എന്നതിൽ തോമസ് ഐസക് വ്യത്യസ്തമായ നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദപ്രകാരം, അർജന്റീന ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ നൽകാനിരുന്ന സേവനമാണ് ഇടപാടിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകം. മെസ്സിയുടെ കേരള സന്ദർശനം നടക്കാതെ പോയതോടെ കരാറിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച സേവനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, നേരത്തെ നൽകിയ അഡ്വാൻസ് തുകയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നികുതി ബാധ്യത എങ്ങനെ പരിഗണിക്കണമെന്ന് ജി.എസ്.ടി. നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സേവനം നടന്നില്ലെങ്കിൽ നേരത്തെ ഈടാക്കിയ നികുതി തിരിച്ചുനൽകേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാമെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

അതേസമയം, അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെയും നികുതി അധികാരികളുടെയും നിലപാട് ഇതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇടപാടിന്റെ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ നികുതി ബാധ്യത ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അത് അടച്ചില്ലെന്നുമുള്ള ആരോപണമാണ് അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഉയരുന്നത്. അതിനാൽ ജി.എസ്.ടി. സംബന്ധിച്ച അന്തിമ നിയമനിഗമനം രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളിലല്ല, ബന്ധപ്പെട്ട നികുതി നിയമങ്ങളും ഇടപാടിന്റെ രേഖകളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

ഇതിനിടയിലാണ് റിപ്പോർട്ടർ ചാനലിന്റെ ഓഫീസിലേക്കുള്ള പോലീസ് പരിശോധനയും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയും ഉയർന്നത്. മെസ്സി പരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടോ വ്യാജരേഖയോ നികുതി വെട്ടിപ്പോ മറ്റേതെങ്കിലും നിയമലംഘനമോ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അന്വേഷണം നടത്താനും നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാനും അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് അധികാരമുണ്ട്. എന്നാൽ അന്വേഷണത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തന സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ട വിഷയമാണെന്നാണ് തോമസ് ഐസക്കിന്റെ നിലപാട്.

റിപ്പോർട്ടർ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് കമ്പനിയുടെ ഓഫീസുകളിലും ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ സ്ഥാപനങ്ങളിലും വീടുകളിലും അന്വേഷണ സംഘം പരിശോധന നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. തട്ടിപ്പ്, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തിയുള്ള അന്വേഷണം പുരോഗമിക്കുകയാണ്. അതേസമയം, ഈ ആരോപണങ്ങൾ തെളിയിക്കപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങളല്ല; അന്വേഷണത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് അന്തിമ നിയമസാധുത ലഭിക്കേണ്ടത് തുടർനടപടികളിലൂടെയും കോടതിയുടെ പരിശോധനയിലൂടെയുമാണ്.

റിപ്പോർട്ടർ ചാനലിനെതിരായ നടപടികളെ രാഷ്ട്രീയമായി കാണണമെന്നാണ് തോമസ് ഐസക്കിന്റെ ആരോപണം. തങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്ന മാധ്യമങ്ങളോടും സ്ഥാപനങ്ങളോടും അധികാരത്തിന്റെ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് പ്രതികരിക്കുന്ന സമീപനമാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വിമർശിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങളുമായി സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നടപടികളെ താരതമ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

മറ്റ് മാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈ വിഷയത്തിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടിനെയും ഐസക് വിമർശിക്കുന്നു. വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരവും ബിസിനസ് താൽപര്യങ്ങളും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങളെ മറികടക്കരുതെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ഇന്ന് ഒരു മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ നടക്കുന്ന നടപടിയെ ന്യായീകരിക്കുന്ന സമീപനം നാളെ മറ്റൊരു മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിനും തിരിച്ചടിയാകാമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.

മെസ്സിയെ കേരളത്തിലെത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടത് ഒരു വാണിജ്യ പദ്ധതിയുടെ പരാജയമായി മാത്രം കാണണമെന്നതാണ് തോമസ് ഐസക്കിന്റെ നിലപാടിന്റെ അടിസ്ഥാനം. അതേസമയം, പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ നിയമലംഘനം നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ലെന്നല്ല അദ്ദേഹം പറയുന്നത്. നിയമവിരുദ്ധമായ ഇടപാടുകൾ കണ്ടെത്തിയാൽ നിയമപ്രകാരം നടപടി വേണം. പക്ഷേ, ഒരു പദ്ധതി പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന വസ്തുത മാത്രം തട്ടിപ്പിന്റെ തെളിവായി മാറുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇവിടെയാണ് മെസ്സി വിവാദം ഒരു സാധാരണ സാമ്പത്തിക അന്വേഷണത്തിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രീയ-മാധ്യമ വിവാദമായി മാറുന്നത്. ഒരു വശത്ത് നികുതി, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, വിദേശ പണമിടപാടുകൾ, കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കുന്ന അന്വേഷണ സംവിധാനം. മറുവശത്ത് അന്വേഷണം മാധ്യമ സ്ഥാപനത്തിനെതിരായ അധികാരപ്രയോഗമായി മാറുന്നുവെന്ന ആരോപണം. ഈ രണ്ട് വാദങ്ങൾക്കിടയിൽ യഥാർത്ഥ വസ്തുതകൾ പുറത്തുവരേണ്ടത് രേഖകളിലൂടെയും നിയമനടപടികളിലൂടെയും മാത്രമാണ്.

മെസ്സി വന്നില്ല എന്നത് ഒരു വസ്തുതയാണ്. പദ്ധതി പരാജയപ്പെട്ടതും വസ്തുതയാണ്. അതിനപ്പുറം തട്ടിപ്പ് നടന്നിട്ടുണ്ടോ, നികുതി വെട്ടിപ്പ് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ, സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്നതാണ് അന്വേഷണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിഷയം.

അതിനുള്ള ഉത്തരം രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളിലോ മാധ്യമ യുദ്ധങ്ങളിലോ അല്ല. ഇടപാടുകളുടെ രേഖകളിലും കരാറുകളിലും നികുതി നിയമത്തിലും അന്വേഷണത്തിന്റെ തെളിവുകളിലുമാണ്.

തോമസ് ഐസക് ഉയർത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശ്രദ്ധേയമാണ് — പരാജയപ്പെട്ട ഒരു മെസ്സി പരിപാടിയെ ഒരു ക്രിമിനൽ തട്ടിപ്പായി മാറ്റാൻ മതിയായ തെളിവ് എന്താണ്?

ആ തെളിവ് പുറത്തുവരുന്നതുവരെ ആരോപണം ആരോപണമായി തന്നെ തുടരും.